Ekspozitë e Komisionit Qeveritar për Persona të Zhdukur dhe Muzeut Kombëtar të Kosovës, në Shtëpinë Muze të Profesorit, në Krushë të Madhe.
“Dheshkronjë” e kthen shprehjen e Kadaresë në hartë: nëse shpirti i Profesorit shtjellohet në lirinë e Kosovës, atëherë kjo liri lexohet edhe në hapësirat publike, ku emri i tij është shndërruar në prani, kujtesë dhe shenjë orientimi.
1943 — lind në Krushë të Madhe, më 17 qershor.
2013 — në 70-vjetorin e lindjes, shtëpia e tij hapet si Shtëpi Muze dhe bëhet vend i kujtesës kombëtare.
2026 — në 83-vjetorin, ekspozita „Dheshkronjë” e kthen ditëlindjen në hartë: çdo pikë është një vend ku emri i tij vazhdon të flasë.
Vlerësimi i Kadaresë na lejon ta kuptojmë ekspozitën jo si mungesë, por si prani. Kumtet, librat dhe letrat janë një dimension; harta e emrit në hapësirën publike është dimensioni ku ai shpirt “shtjellet” në lirinë e Kosovës.
„Dheshkronjë” është teksti i parë mësimor i gjeografisë në gjuhën shqipe, botuar në Bukuresht më 1888. Këtu fjala kthehet në metodë: gjeografia nuk është vetëm territor, por mënyra se si lexohen emrat, kujtesa dhe liria në hapësirë.
Vizitori zgjedh një kategori në hartë dhe sheh pse ai vend ka peshë: rrugë, objekt, ekspozitë, skenë ose kujtesë. Secila pikë është një shenjë ku liria e Kosovës merr formë publike përmes emrit të Ukshin Hotit.
25 pika të kujtesës publike në tri shtete: rrugë, objekte institucionale, ekspozita, skena teatri, muze dhe shtatore.
Kategoritë nuk janë dosje informacioni; janë mënyra për ta lexuar kuptimin e emrit në hapësirë.
Prishtinë, Shkup dhe vendbanimet nga lista e rrugëve në Kosovë: emri shfaqet si orientim qytetar në hapësirën publike.
Universiteti i Prizrenit, shkolla e vendlindjes dhe objekti i Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës lexohen si pika institucionale të kujtesës.
„Dheshkronjë”, „Bëje ose Vdis!” në Tiranë e Prishtinë, dhe shfaqja „Përtej Hekurave” në Shkup.
Shtëpia Muze në Krushë të Madhe dhe shtatorja pranë Universitetit të Prizrenit e kthejnë mungesën në prani.
Për biografinë, shkrimet, dokumentet dhe materialet e tjera të Profesor Ukshin Hotit, kjo lidhje e çon vizitorin te arkivi i dedikuar.